Matematyka dawnych matur to wyjątkowy projekt Koła Naukowego Matematyków, zrealizowany we współpracy z Archiwum Państwowym w Poznaniu. Jego efektem było wydanie w grudniu 2024 roku książki zawierającej opracowanie i interpretację zadań maturalnych, z jakimi mierzyli się uczniowie liceum w Gnieźnie w XIX i na początku XX wieku, w okresie zaborów.
Studenci (Cezary Dudkiewicz, Zofia Gołaska, Adam Nawrocki, Klaudia Piwowarczyk, Adrianna Smolińska, Anna Szymczyk) i Aurelia Tycka—Witek, pod kierunkiem merytorycznym pracowników Wydziału Matematyki i Informatyki UAM oraz Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu, wraz z drem Jędrzejem Garnkiem — opiekunem Koła, przełożyli te historyczne zadania na nowoczesny język matematyki.
Redakcją książki zajęli się Adrianna Smolińska oraz dr Jędrzej Garnek. Publikacja zatytułowana „Matematyka dawnych matur” została wydana przez Archiwum Państwowe w Poznaniu. Egzemplarze są dostępne w Bibliotece Wydziału Matematyki i Informatyki, Bibliotece Wydziału Fizyki i Astronomii oraz w innych bibliotekach UAM, a także w bibliotekach Archiwów Państwowych; ponadto każdy może zapoznać się całkowicie bezpłatnie z jej elektroniczną formą — w otwartym dostępie.
Książka kierowana jest do nauczycieli, uczniów i wszystkich pasjonatów historii oraz matematyki. Oprócz zadań i ich rozwiązań zawiera również ciekawostki o dawnych abiturientach oraz opis systemu maturalnego sprzed ponad wieku.
Zwieńczeniem projektu było spotkanie autorskie w Gnieźnie, podczas którego rozmawiano o połączeniu historii z matematyką. W wydarzeniu wzięli udział m.in. Adrianna Smolińska, dr Jędrzej Garnek i dr Marek Szczepaniak — pomysłodawca projektu. Goście mieli okazję obejrzeć oryginalne materiały z XIX—wiecznych matur oraz uczestniczyć w rozmowie prowadzonej przez Dawida Junga.
O tym, jak historia i matematyka spotykają się w jednej fascynującej opowieści oraz kulisach powstawania „Matematyki dawnych matur”, możecie posłuchać w podcaście Tu dzieje się nauka:
Projekt powstał dzięki ogromnemu zaangażowaniu całego zespołu autorów oraz wsparciu Opiekunów Merytorycznych: prof. UAM dr hab. Małgorzaty Bednarskiej—Bzdęgi, prof. UAM dra hab. Wojciecha Dybalskiego, prof. UAM dra hab. Michała Jasiczaka, dr Jolanty Marzec—Ballesteros, dra Piotra Mizerki, dra Pawła Płaczka, dra Adama Przestackiego oraz dr Katarzyny Taczały. W stworzeniu oprawy graficznej pomogła Renata Ostapiuk.